ప్రధాన కంటెంట్‌కు దాటవేయి

శ్రీకృష్ణదేవరాయలకు దేవకీపురానికి గల సంబంధమేమిటో ?


పూర్వకాలంలో జంటగా కవిత్వం చెప్పిన వారిలో నందిమల్లయ్య - ఘంటసింగయ్యలు ప్రముఖులు. ఇద్దరు బంధువులు కూడా. నందిమల్లయ్యకు ఘంటసింగయ్య మేనల్లుడు. 1480 కాలంలో గుంటూరు, నెల్లూరులలో వుండేవారు.


నెల్లూరులోని ఉదయగిరి దుర్గాన్ని గజపతుల సామంతుడైన పూసపాటి బసవరాజు పాలించేవాడు. అతని కొలువులో కవులుగా దూబగుంట నారాయణకవి, దగ్గుపల్లి దుగ్గనలు వుండేవారు.బసవరాజుకు మంత్రిగా  పెసరువాయ గంగన్న వుండేవాడు.ఇతనికే దగ్గుపల్లి దుగ్గన నాసికేతోపాఖ్యానం అంకితమిచ్చాడు. గంగన్నకు కృష్ణమిశ్రుడు (1098 A.D) సంస్కృతంలో వ్రాసిన ప్రభోదచంద్రోదయాన్ని తెలుగులో వ్రాయించుకోవాలనే కోరికవుండేది. ఎవరాపని చేయగలరని విచారిస్తే మల్లయ్య, సింగయ్యలు ఇందుకు కడు సమర్థులని తెలిసింది.అలా  ప్రభోదచంద్రోదయం తెలుగులో వెలసింది.


కొన్ని కారణాల వలన ఈ జంటకవులు దేవకిపురం చేరారు. దీనికే దేవకాపురమని పేరు కూడా. తమిళనాడులోని ఉత్తరు ఆర్కాడులోని అరణి తాలూకాలో ఈ దేవకీపురం వుంది. దేవకీపురాన్ని గురించి ఎందుకు చెప్పాల్సివుందంటే ఇది నరసనాయకుడికి పుట్టిల్లు. నరసనాయకుడి నాయనమ్మ పేరు దేవకిదేవి. ఈమె పేరున దేవకాపురాన్ని నిర్మించడం జరిగింది. నరసనాయకుడేవరంటే శ్రీకృష్ణదేవరాయల తండ్రి.దేవకాపురంలో వున్న బృహదీశ్వరాలయం ఇప్పటికి ప్రసిద్ధి.


నందిమల్లయ్య గంటసింగయ్యలను తుళువ నరసరాజు*(నరసనాయకుడు) పిలిపించాడు.వరాహపురాణాన్ని వ్రాసి తనకు అంకితమివ్వాల్సిందిగా కప్పురవీడెం (తాంబులం) అందించాడు.


వీరు వరహాపురాణం పూర్తిగా ఆంధ్రీకరించలేదు. ఇందులో కథాబలం లేకపోయినా చిత్రవిచిత్ర కవిత్వ ప్రయోగాలు చేసి దానిని శ్రీమంతం** చేశారు.


వీరు రెండక్షరాలతో ఓ కందాన్ని వ్రాశారు. అది..


కాక లికాకలకలకల కోకిలకులలీలక లుల కులుకుకులక లు కే,

కేై కోకు కేలికొలకుల కోకాలీకేలి కులికి కొంక కు కలికీ


ఈ జంటకవులు ఒకే అక్షరంతో అంటే న అక్షరముతో చిత్రకవిత్వాన్ని కందంలో చెప్పారు.


నానననుని ననూన నేనునినుననున్ను నెన్న నీనీననిను

న్నా నౌననొన్ని నానౌ నేనే నను నన్ను నాన నేనను నన్నన్.


ఇంకా పూర్తి పద్యము  ఎటునుండి చదివినా ఒకేలా వుండేలాకూడా  వ్రాశారు.


సారసనయనా ఘనజఘ నారచితరతారకలిక హరసారరసా

సారరసారహకలికర తారత చిరనాఘజనఘ నాయనరసా.


 తుళువ నరసరాజు లేదా నరసనాయకుడి నలుగురు సంతానం. పెద్దవాడు వీరనరసింహరాయలు, రెండోవాడు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు మూడు నాలుగవవారు అచ్యుతరాయలు, శ్రీరంగరాయలు. సంతానం పేర్లచివర అందరికి రాయలు అనివుంది కదా! మరి నరసనాయకుడికి రాయలని లేదందుకు ? (పేరు చివరన నాయకుడనేవుంది.) ఎందుకంటే ఇతను రాజుకొడుకూ కాదు,రాజుగానులేడు. కేవలం  మహమండలేశ్వరుడు, సేనాని. ఇలాంటి వారిని నాయకుడని ఆ రోజులలో పిలిచేవారు. అయితే ఇతను సాళువ నరసింహరాయల అనంతరం అతని కొడుకులైన  పసిబాలురైన తిమ్మ భూపాలునికి,రెండో నరసింహరాయల వద్ద రాజప్రతినిధిగా ఉండేవాడు.


1503 లో వీరనరసింహరాయలు,సాళువ రెండో నరసింహరాయలను తొలగించి విజయనగర సింహాసనాన్ని ఆక్రమించి తుళువ వంశపాలనకు కారకుడైనాడు. ఇతని అనంతరం కృష్ణదేవరాయలు, ఇతని తరువాత అచ్యుతరాయలు, ఇతని తరువాత అచ్యుతరాయలు, ఇతని అనంతరం శ్రీరంగరాయల కొడుకైన సదాశివరాయలు రాజ్యానికి వచ్చారు. 1572లో తుళువ వంశానికి చెందిన సదాశివరాయల అనంతరం ఆరవీటి వంశం శ్రీరంగరాయలతో మొదలైంది.


 చాలామంది సీమంతాన్ని శ్రీమంతంగా పలుకుతున్నారు. బాధాకరవిషయమేమిటంటే ప్రముఖ తెలుగు దినపత్రికలో కూడా సీమంతాన్ని శ్రీమంతంగా వ్రాయడం.


చాల్రోజుల కిందట ఇదే పత్రికలో దారిలో సీమజాలి చెట్లు పెరిగి ప్రయాణికులకు ఇబ్బందిగా మారిందని వ్రాశారు.

కన్నడలో జాలి అంటే తుమ్మచెట్టు. ఈ కంపచెట్లను కాంగ్రెస్ కంప అనంటారు. ఎందుకంటే కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వంలో నెహ్రుగారి తొలినాళ్ళలో కరువు కాలంలో W H O సీమనుండి  గోధుమలు దిగుమతైనాయి. గోధుమలలో ఈ కంపవిత్తనాలు దిగుమతైనాయి. ఇక్కడ అవి తామరతంపరగా పెరిగాయి.. తెలగులో ఈ చెట్లను సీమకంపలని, సీమతుమ్మని పిలవడం పరిపాటి. ఇంత వరకు ఈ చెట్లకు సరైన తెలుగుపదం లేదనుకొంటా.

ఈ సీమకంపలే వంటచెరుకుగా గ్రామీణంలో వాడుతున్నారు. కనుక కొద్దిగానైనా ఇతరు చెట్లు బతికిబట్టకడుతున్నాయనుకొవచ్చును.

Credit: జి.బి.విశ్వనాథ. అనంతపురం. 

వ్యాఖ్యలు

ఈ బ్లాగ్ నుండి ప్రసిద్ధ పోస్ట్‌లు

ఇంగ్లీషువాడు .. వాడి భాష మనకి రాదు...

ఇంగ్లీషువాడు సప్తసముద్రాలు దాటి వచ్చేశాడు. ముందు వ్యాపారం చేయడానికి... తరువాత అధికారం చెలాయించడానికి.... వాడి భాష మనకి రాదు... వాడు "గాడ్ ఈజ్ గుడ్" అనేవాడు. మనకి అది "గాడిదగుడ్డు" గా అర్థమైంది. మనం "రాజమహేంద్రి" అన్నాం... వాడికి "రాజమండ్రి"లా వినిపించింది. మన మాట వాడికి అర్ధమయ్యేది కాదు... వాడి భాష మనకి బోధపడేది కాదు. వ్యాపారం, పరిపాలన వాళ్ల అవసరం కనుక తెల్ల అధికారులు ఒక్కొక్కరూ తెలుగు పదాలను పట్టుకున్నారు. డిక్షనరీలు తయారు చేశారు. 1818లో విలియం బ్రౌన్ తొలి తెలుగు - ఇంగ్లీషు డిక్షనరీ తయారుచేశాడు. 1821లో క్యాంప్ బెల్ ఇలాంటిదే ఇంకో నిఘంటువు తయారుచేశాడు. మన మాటలు వాడికి అర్థమయ్యాయి. కానీ వాడి మాటలు మనకి అర్ధం కావాలి కదా. అవసరం వాడిది. అందుకే జాన్ కార్నిక్ మారిస్ అనే వాడు ఇంగ్లీషు తెలుగు డిక్షనరీ తయారు చేశాడు. ఆ తరువాత సీ.పీ. బ్రౌన్ దొర ఇంకో డిక్షనరీ 1852 లో (ప్రథమ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామానికి సరిగ్గా అయిదేళ్ల ముందు) తయారు చేశాడు. చాలా మంది తెల్ల అధికారులు దుబాషీలను పెట్టుకున్నారు. దుబాషీలంటే ద్విభాషీలు. అటుది ఇటు ఇటుది అటు వివరించి చెప్పగలవారు వీరు. కాన

నాన్న ... ఒక అద్భుతం

  ఓ కుర్రాడు 👲 కోపంతో ఇల్లు వదిలి వచ్చేశాడు😤 ఎంత కోపంతో వచ్చాడంటే..  తను చూసుకోలేదు  తన కాళ్లకు వాళ్ల నాన్న బూట్లు వేసుకు వచ్చేశాడని.👞👞  కొడుక్కి ఒక మోటార్ సైకిల్ కొనలేని వాడు కొడుకు ఇంజనీర్ కావాలని కలలు కనడం ఎందుకో.. అంటూ తండ్రిని తిట్టుకుంటూ మరీ ఇంటినుండి బయటికి వచ్చేశాడు.😁 చాలా పెద్దవాడినయ్యాక గాని ఇంటికి తిరిగి వెళ్ళను అని నిశ్చయించుకున్నాడు. 😒 ఇంటి నుండి వచ్చేప్పుడు  కోపం కొద్దీ… ఎప్పుడూ ముట్టుకోనివ్వని వాళ్ల నాన్న పర్సు కొట్టుకోచ్చేశాడు 😉 అమ్మకి కూడా తెలియకుండా  రాసే లెక్కలన్నీ దాంట్లోనే  ఉంటాయని వాడి నమ్మకం.s👲 నడుస్తుంటే బూట్లలో ఏదో తగులుతోంది .  కరుస్తూ ఉన్నట్టు ఉంది .  బూటు లోపల సాఫ్ట్ గా లేదు . మడమ నొప్పెడుతోంది .😣 అయినా అతని కోపం దానిని లెక్కచెయ్యనివ్వలేదు .  లోపల తడి తడి గా అనిపించింది . కాలు ఎత్తి చూశాడు.... బూటు అడుగున చిన్న కన్నం..👞 కుంటుతూనే బస్ స్టాండ్ వచ్చాడు ఎటైనా వెళ్లిపోదామని..!! v🚶 విచారణ లో వాకబు చేస్తే తెలిసింది గంట దాకా బస్ ఏదీ లేదని 🚌 సరే ఏంచేస్తాం. అప్పటి దాకా …  నాన్న పర్సు లో ఏంఉందో చూద్దామని  పర్సు తెరిచాడు ఈ కుర్రాడు . ఆఫీసు లో 40,000 అప్పు తీ

శివతత్వం - పాము, అగ్ని, భూతపిశాచాలు

శివశంకరన్ కంచి మఠానికి చాలాకాలంగా పెద్ద భక్తుడు. ఒకరోజు పరమాచార్య స్వామి వారి దర్శనానికి మఠానికి వచ్చినప్పుడు ఒక సేవకుడు అతనితో చాలా అమర్యాదగా ప్రవర్తించాడు. అతను దాన్ని తనకు జరిగిన అవమానంగా తలచాడు. వెంటనే స్వామి వద్దకు వెళ్ళి ఆ సేవకునిపై చాడిలు చెప్పాలని అతనికి లేదు. అతనికి ఒకసారి స్వామివారితో మాట్లాడే అవకాశం దొరికింది. ఏదో సందర్భానుసారంగా మాట్లాడుతూ పరోక్షంగా తన గుండెల్లో ఉన్న బరువు దింపుకోవడానికి, అరటిపండులోకి సూదిని గుచ్చినట్లుగా, “మఠం పరిచారకులు కొంతమంది చాలా కఠినంగా మాట్లాడుతున్నారు. కొన్ని తప్పులు చేస్తున్నారు. ఇతరులతో డబ్బు పుచ్చుకుంటున్నారు. పరమాచార్య స్వామివారు వీళ్ళతో ఎలా వేగుతున్నారో నాకు చాలా ఆశ్చర్యంగా ఉంది” అని అన్నాడు మహాస్వామి వారు గట్టిగా నవ్వారు. “నువ్వు చెప్తున్నది నాకేమి కొత్తది కాదు” అన్నట్టుగా చూసి, మాట్లాడడం మొదలుపెట్టారు. ”వేలమంది పనిచేసే ఒక కర్మాగారం తీసుకుందాం. అందరూ నైపుణ్యం కలవారు మంచివారు కాదు కదా? ఎన్నో లక్షల మంది పభుత్వ కార్యాలయాల్లో పని చేస్తున్నారు. అందరూ ఒకేరకమైన నిబద్ధతతో పని చెయ్యరు. చాలా మంది అసలు పని కూడా చెయ్యరు. పని చేసినా అది సరిగ్గా చెయ్యరు, అ